Mở đầu

Hello anh em! Lại là Minh Hiếu của Note Pro đây. Dạo này trời Hà Nội bắt đầu vào thu, cái se lạnh đầu mùa tháng 10 năm 2026 làm mình cứ thấy nao nao, kiểu rạo rực pha chút suy tư sao á. Sáng nay lóc cóc đạp xe đến trường Phan Đình Phùng mà gió lạnh buốt cả tay, tự nhiên giật mình nhận ra ủa thế là sắp hết năm rồi à? Nhanh thật sự. Quanh đi quẩn lại chưa làm được cái trò trống gì mà đã chuẩn bị đón đợt gió mùa đông bắc tiếp theo rồi.

Hôm nay mình quyết định tạm gác lại mấy cái code blogspot khô khan hay dăm ba cái template share miễn phí. Lâu lâu đổi gió, mình muốn ngồi lại đây lải nhải, tâm sự mỏng với anh em về cái không khí trên mạng xã hội dạo này. Nhất là khi nó cứ cuồn cuộn lên những luồng thông tin cuối năm, tiện thể lướt qua cái ngày lễ vô cùng ý nghĩa sắp tới của tháng 11 - ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Mọi thứ trên không gian ảo bây giờ nó cứ đan xen rắc rối thế nào ấy, để mình từ từ kể cho anh em nghe nhé.

Cái vibes mạng xã hội những tháng cuối năm nó "độc lạ" lắm!

Mấy anh em lướt Facebook hay Threads dạo này có thấy ngộp thở không? Mình thì có đấy. Hồi đầu năm, cỡ tháng 1 tháng 2, mở mạng lên là thấy một bầu không khí hừng hực khí thế. Nào là "Năm nay mình sẽ kiếm 1 tỷ", "Mục tiêu IELTS 8.0", rồi thì kế hoạch đi du lịch 5 châu 4 bể. Người người nhà nhà đăng status truyền động lực, chúc nhau năm mới phát tài, bình an. Lúc đấy thấy cuộc sống màu hồng dã man.

Nhưng cứ thử nhìn cái bảng tin bây giờ mà xem. Giữa tháng 10 rồi, chỉ còn hơn 2 tháng nữa là khép lại năm 2026. Mạng xã hội bỗng nhiên chia làm hai nửa cực kỳ đối lập. Một bên là trào lưu "flexing" cực độ. Nhất là trên cái mạng Threads, ôi chu choa mạ ơi, toàn các cháu 2k9, 2k10 khoe thu nhập trăm củ, khoe mới chốt sổ đỏ, khoe vừa tậu siêu xe. Đọc xong một thằng học sinh cắp sách đi học hàng ngày như mình tự nhiên thấy hoang mang ngang. Nhiều lúc tự hỏi ủa mình bị tụt hậu hay do trên mạng toàn "chuyên gia lùa gà" đang vẽ ra một thế giới ảo để bán khóa học?

Nửa còn lại thì chìm trong một sự uể oải, chán chường đến cùng cực. Những đêm muộn lướt TikTok, cứ lướt 3 video là lại gặp một cái clip nhạc buồn lofi tâm sự về thất nghiệp, về áp lực đồng tiền, về cái KPI cuối năm công ty ép xuống dí chết người. Những câu than thở "năm nay chẳng để ra được đồng nào", "thời tiết thì bão lũ liên miên làm bay màu bao nhiêu mồ hôi nước mắt" cứ nhan nhản. Sự kiệt sức của dân tình nó tràn cả qua cái màn hình điện thoại đập thẳng vào mặt mình.

So với cái hừng hực đầu năm, cuối năm mạng xã hội nó thực dụng hơn hẳn. Không còn những lời hứa sáo rỗng nữa, người ta bắt đầu lôi nhau ra so kè thành tựu. Ai làm được thì gáy to, ai thất bại thì thu mình lại trầm cảm. Thuật toán của Meta thì anh em biết rồi đấy, nó cứ cố tình đẩy những bài gây tranh cãi, gây áp lực đồng trang lứa (peer pressure) lên đầu để mình phải click vào chửi nhau. Sáng nào mở điện thoại ra cũng thấy một mớ hỗn độn cảm xúc, mệt mỏi kinh khủng.

Chuyển hướng một chút sang tháng 11 - Khi văn hóa mạng va chạm với truyền thống

Cứ cái đà cuối năm này, một chớp mắt nữa là sang tháng 11. Nhắc đến tháng 11 thì chắc chắn ai từng cắp sách đến trường cũng nghĩ ngay đến ngày 20/11. Mình cá là trên mạng sắp tới sẽ lại bùng nổ hàng loạt trend làm báo tường, tập văn nghệ, rồi hội diễn chào mừng ngày Nhà giáo. Cái này thì vui, năm nào trường Phan Đình Phùng của mình cũng tổ chức xôm tụ lắm. Nhưng đằng sau cái bề nổi ồn ào ấy, mấy năm nay mình lại thấy buồn nhiều hơn vui khi nghĩ về cụm từ "tôn sư trọng đạo".

Anh em cứ để ý xem. Dạo này các trang báo mạng, các group hóng biến trên Facebook liên tục xì xầm phốt giáo viên. Thời đại mà ai cũng có một cái smartphone kè kè trong túi, ranh giới giữa việc bảo vệ quyền lợi học sinh và sự hỗn hào nó mong manh vô cùng. Một cô giáo lỡ lời quát mắng vì lớp quá nghịch? Ngay lập tức có đứa lén quay video 15 giây, cắt ghép đúng cái đoạn cô đang cau có nhất rồi đăng lên TikTok với dòng cap ẩn ý. Thế là cả cộng đồng mạng chưa biết đầu đuôi tai nheo ra sao bay vào chửi bới, đòi đuổi việc người ta. Thậm chí có những group kín lập ra chỉ để nói xấu, mỉa mai thầy cô bằng những ngôn từ vô học nhất.

Mình không bênh vực những giáo viên có hành vi sai trái, đánh đập hay trù dập học sinh. Những người đó vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp thì phải bị xử lý nghiêm. Nhưng cái mình sợ là cái cách giới trẻ hiện nay, đặc biệt là một bộ phận Gen Z và Gen Alpha, đang sử dụng mạng xã hội như một thứ vũ khí để "khủng bố" tinh thần những người đang dạy dỗ mình. Họ tự cho mình cái quyền phán xét người khác chỉ qua một đoạn clip ngắn ngủi bị cắt xén.

Tôn sư trọng đạo thời nay đi về đâu?

Người xưa có câu "Nhất tự vi sư, bán tự vi sư" (Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy). Ngày trước bố mẹ mình đi học, thấy thầy cô đi từ xa là đã khoanh tay cúi đầu chào nơm nớp lo sợ. Thầy cô mà phạt đòn thì về nhà giấu tiệt, vì bố mẹ mà biết thì còn bị ăn đòn thêm hiệp nữa vì cái tội "chắc mày hư thì thầy mới đánh". Sự kính trọng nó ăn sâu vào máu thịt.

Còn bây giờ? Học sinh hơi tí là cự cãi chem chẻm. Mình từng chứng kiến tận mắt mấy bạn lớp bên cạnh, khi bị thầy nhắc nhở vì tội bấm điện thoại trong giờ, thái độ lồi lõm bật lại ngay tại trận: "Thầy không có quyền thu điện thoại của em, quyền riêng tư đấy". Ủa alo? Đi học không lo học, vi phạm nội quy rành rành ra đấy rồi còn lôi luật lá ra cãi cùn. Thầy cô bây giờ đi dạy mà áp lực trăm bề. Áp lực từ nhà trường, áp lực từ bệnh thành tích, và sợ nhất là áp lực từ mạng xã hội và phụ huynh.

Nhiều thầy cô tâm huyết lắm chứ, nhưng dần dà họ chọn cách an toàn. Tức là lên lớp giảng cho xong bài rồi về. Đứa nào hư thì kệ, nhắc vài câu không nghe thì thôi, ráng bơ đi cho lành chứ đụng vào nhỡ nó quay clip bóc phốt thì mất cần câu cơm, gia đình chao đảo. Cuối cùng, người thiệt thòi nhất vẫn là lũ học trò chúng ta. Mất đi sự uốn nắn nghiêm khắc, nhiều bạn cứ ảo tưởng mình là rốn vũ trụ để rồi ra đời bị xã hội nó vả cho không trượt phát nào.

Trải nghiệm cá nhân từ góc nhìn của một thằng học sinh

Kể cho anh em nghe một câu chuyện thật của mình. Hồi mới vào lớp 10, mình lôm côm lắm, chuyên môn đi học muộn với lại tóc tai bờm xờm. Cô giáo chủ nhiệm của mình cực kỳ nghiêm khắc. Tuần nào cô cũng gọi ra hành lang "tế" cho một trận. Hồi đấy ghét cô cay đắng, trong đầu toàn nghĩ mấy cái kịch bản thù hằn trẻ trâu kiểu "bà này bị sao á, hãm vcl, soi mói từng li từng tí". Mình thề lúc đó mình tức anh ách, chỉ muốn đăng ngay một cái status lên Facebook chửi đổng cho bõ tức.

Nhưng may sao lúc đó bận code dở cái template blogspot nên quên béng mất =)). Đến cuối năm lớp 11, nhà mình có đợt khó khăn khủng hoảng. Lúc đó kết quả học tập của mình sa sút trầm trọng. Cứ nghĩ cô sẽ đì mình chết thôi, nhưng không. Cô gọi riêng mình ra, nhẹ nhàng hỏi thăm gia đình, rồi cô âm thầm xin nhà trường tạo điều kiện cho mình nộp chậm mấy khoản phí, còn đích thân giảng lại bài cho mình sau giờ học. Thật sự lúc đó cổ họng mình nghẹn đắng, cảm thấy có lỗi kinh khủng vì những suy nghĩ tiêu cực ngày xưa.

Đấy, nếu ngày đó mình nhanh tay quay cái clip cô đang bực bội mắng mình rồi quăng lên mạng, thì mình đã tự tay hủy hoại sự nghiệp của một nhà giáo đầy tình thương, và tự tước đi cơ hội được người ta dang tay cứu vớt lúc khó khăn. Chữ "Thầy" nó nặng lắm anh em ạ. Sự nhạy cảm và bốc đồng của tuổi mới lớn cộng thêm sự khuếch đại của mạng xã hội là một combo hủy diệt sự nghiệp của bất kỳ ai.

Mình hay khuyên mấy đứa bạn trong team Note Pro là, bớt sống ảo đi. Lên mạng chê bai thầy cô thì được vài ba cái like thả tim dạo của lũ bạn, thỏa mãn cái tôi ngông cuồng nhất thời thôi. Nhưng hậu quả để lại là vết nứt không bao giờ hàn gắn được. Đi chơi với người yêu còn biết giữ ý tứ, thì tại sao với người mang lại kiến thức cho mình lại tiếc một sự tôn trọng cơ bản?

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé. Blog mình dạo này sẽ chăm chỉ lên các bài chia sẻ kỹ năng và code hơn sau khi thi học kỳ xong.

Lời kết

Mạng xã hội cuối năm thì luôn ồn ào và bát nháo, người ta dễ dàng thả trôi cảm xúc tiêu cực và cắn xé lẫn nhau. Hãy giữ cho mình một cái đầu lạnh và một trái tim ấm áp nhé. Đừng để vài cái trend độc hại làm lu mờ đi truyền thống tôn sư trọng đạo ngàn đời nay của dân tộc mình. Gần đến 20/11 rồi, thay vì hùa theo mấy vụ bóc phốt mệt mỏi, hãy dành thời gian nhắn một tin nhắn hoặc chuẩn bị một món quà nhỏ mộc mạc gửi đến thầy cô của mình. Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết dài ngoằng này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Copyright © Note Pro