Note Pro chúc các độc giả những ngày cuối năm thật nhiều niềm vui, ấm áp bên gia đình và trọn vẹn hạnh phúc.

Khi mọi thứ đều có thể đặt mua bằng điện thoại

Mở đầu

Hello, xin chào anh em và tất cả các bạn độc giả đã quay trở lại với bài viết tiếp theo của Note Pro. Sáng nay thức dậy ở Hà Nội, mọi người thấy thế nào? Nay là 10 tháng 10 năm 2026, cái tiết trời thu se se lạnh đã chính thức ập đến rồi. Cái cảm giác nằm cuộn tròn trong chiếc chăn bông ấm áp, bên ngoài gió thổi xào xạc cành lá thực sự khiến người ta chẳng muốn bước chân xuống giường. Sáng nay tôi lướt mạng, vô tình thấy mấy cái quảng cáo chạy chiến dịch "Sale sớm quà tặng 20/11 - Chốt đơn giao tận tay thầy cô". Đọc xong tự nhiên khựng lại một nhịp. Thấy chạnh lòng dã man. Mới đó mà lại sắp đến mùa tri ân rồi, nhưng cái cách chúng ta tri ân bây giờ... nó lạ lắm.

Trời lạnh thế này mà bảo lết xe ra đường đi chọn quà chắc nhiều anh em lắc đầu ngao ngán. Thế là người ta chọn cách lên mạng, mở app, lướt lướt vài cái rồi bấm "Đặt hàng". Nhanh, gọn, lẹ. Khỏi cần đội mưa đội gió. Nhưng các bạn ạ, giữa cái thời đại mà đến mớ rau con cá cũng mua được bằng một cú chạm trên màn hình, tôi tự hỏi liệu cái truyền thống "tôn sư trọng đạo" nó có đang bị công nghiệp hóa, bị biến thành những mã vận đơn khô khan hay không? Hãy cùng tôi ngồi lại, nhâm nhi ly trà nóng và nói về câu chuyện này nhé.

1. Ký ức về những lẵng hoa nhựa đỏ chót và chai dầu gội Clear

Tôi không biết tuổi thơ của anh em ở đây thế nào, nhưng với thế hệ bọn tôi ngày xưa, 20/11 là một cái gì đó cực kỳ rộn ràng. Hồi đó làm gì có điện thoại xịn, làm gì có Shopee hay Grab. Để chuẩn bị quà cho cô giáo chủ nhiệm, cả lũ phải họp bàn từ mấy ngày trước. Đứa góp 5 nghìn, đứa 10 nghìn. Đứa nào nhà nghèo không có tiền thì góp công đi mua. Cái khung cảnh mấy đứa nhóc lớp 6 lớp 7 hì hục đèo nhau trên chiếc xe đạp cà tàng, ra tận đầu chợ chọn mua một chai dầu gội Clear hay chai sữa tắm Enchanteur rồi nhờ người ta gói giấy bóng kính cẩn thận... thề luôn, giờ nghĩ lại thấy nó "phèn" thật sự.

Có năm trời mưa tầm tã, mấy đứa mặc chung cái áo mưa cánh dơi, nước tạt ướt hết cả ống quần. Đến trước cổng nhà thầy cô, đứa nào đứa nấy run lập cập, vừa lạnh vừa run vì... sợ. Kiểu sợ thầy cô giáo trên bục giảng ấy. Đứng đùn đẩy nhau mãi mới dám bấm chuông. Rồi cô bước ra, nhìn lũ học trò lếch thếch mà cười hiền khô, kéo cả đám vào nhà sưởi ấm, lôi kẹo bánh ra cho ăn ngập mồm. Cái cảm giác bẽn lẽn đưa hộp quà, nói câu chúc ngắc ngứ sai ngữ pháp tùm lum nó in sâu vào trí nhớ tôi đến tận bây giờ.

Món quà ngày đó giá trị vật chất rẻ bèo, lẵng hoa nhựa cắm trong cái giỏ mây thì sến súa đỏ chót, nhưng tình cảm thì đong đầy. Thầy cô cầm món quà, nhìn thẳng vào mắt học trò mà xoa đầu, hỏi han tình hình học tập, gia đình. Đó mới là "tôn sư trọng đạo" nguyên thủy nhất mà tôi từng được trải nghiệm.

2. Cú click chuột 30 giây và sự "tiện lợi" lạnh lẽo

Bây giờ, năm 2026 rồi. Mọi thứ thay đổi chóng mặt đến mức chóng cả mặt. Anh em thử nghĩ xem, bao lâu rồi bạn không thực sự tự tay đi chọn một món quà?

Hôm qua, tôi ngồi quán cafe nghe lỏm được mấy em cấp 3 bàn nhau chuyện 20/11. Chẳng có đạp xe, chẳng có dầm mưa gì cả. Lớp trưởng mở điện thoại: "Tụi mày thích set hoa sáp hay set mỹ phẩm? Tao thấy shop này đang có mã freeship với voucher giảm 50k này, quẹt Momo cái rẹt là xong. Ship thẳng đến nhà cô luôn cho đỡ phải xách".

Tiện không? Quá tiện. Trưa 20/11, shipper đứng trước cửa nhà cô giáo gọi điện: "Alo cô ạ, có đơn hàng người ta đặt giao cho cô, cô ra nhận giúp cháu". Cô giáo ra nhận một hộp quà gói sẵn từ tận kho hàng nào đó, bên trong có in sẵn một tấm thiệp hàng loạt. Học sinh chẳng cần xuất hiện. Thầy trò chẳng chạm mặt nhau. Không có cái xoa đầu, không có đĩa bánh kẹo nào được dọn ra. Một chữ "Tri ân" được đóng gói, quét mã vạch và giao nhận thành công trên app.

Tôi không bài xích công nghệ, vì chính tôi cũng đang viết blog trên nền tảng số. Tôi hiểu ai cũng bận rộn, áp lực học hành thi cử, người lớn thì áp lực cơm áo gạo tiền. Nhưng đem cái tư duy "chốt đơn - giao hàng" áp dụng vào tình nghĩa thầy trò thì nó chua xót quá. Khi sự tiện lợi lên ngôi, người ta bắt đầu lười biếng với cả những cảm xúc cơ bản nhất của con người. Tình cảm mà quy ra được thành các mã vận đơn vô tri thì còn gì là sự gắn kết nữa.

3. Lời chúc mượt mà từ... Trí tuệ nhân tạo

Lại nói về cái mảng AI. Đợt trước tôi có phân tích về việc Việt Nam mình dùng AI nhiều top 1 Đông Nam Á. Lúc đó tôi bảo đa số là dùng cho học tập với nghiên cứu. Nhầm to rồi anh em ạ. Hôm nọ con em gái tôi lớp 11, nó mở ChatGPT ra gõ: "Viết cho tao một lời chúc 20/11 gửi cô giáo dạy Toán, yêu cầu văn phong mùi mẫn, cảm động, dài khoảng 100 chữ".

Con bot phun ra một đoạn văn dài mượt mà, từ vựng bay bướm, ẩn dụ so sánh đủ cả "cô như người lái đò", "ánh sáng soi đường". Con bé copy cái rụp, paste thẳng vào Zalo gửi cô. 10 giây xong nhiệm vụ tri ân.

Anh em có thấy đáng sợ không? Hồi xưa viết cái thiệp tay, chữ thì xấu như gà bới, sai lỗi chính tả nhoe nhoét, tẩy xóa lem nhem nhưng nó là tấm lòng của mình nặn ra. Mình mất thời gian ngồi nặn óc nghĩ xem nên viết gì cho ông thầy hay cáu kỉnh nhưng rất thương học sinh. Còn giờ, giáo viên nhận được cả chục tin nhắn dài ngoằng, câu cú y hệt nhau, đọc phát ngửi thấy ngay cái mùi văn mẫu của AI. Nó sáo rỗng kinh khủng khiếp.

Sự phát triển của công nghệ sinh ra để phục vụ con người, chứ không phải để thay thế trái tim con người. Khi chúng ta phó mặc cả việc bày tỏ tình cảm cho một thuật toán vô hồn, thì chữ "đạo" trong "tôn sư trọng đạo" đã bị sứt mẻ đi rất nhiều rồi. Cảm xúc mà làm fake được thì cái gì trên đời này còn là thật nữa?

4. Hệ lụy từ mạng xã hội: Áp lực vô hình lên bục giảng

Chưa hết đâu, ngoài cái chuyện mua quà qua mạng hay chúc bằng AI, cái thời đại smartphone này còn tạo ra một thứ rất hãm đối với nghề giáo. Đó là cái camera điện thoại.

Tôi vẫn nhớ đợt trước có làm series phân tích về giang hồ mạng như Khá Bảnh, Phú Lê... tụi trẻ con xem nhiều rồi bị tiêm nhiễm cái thói ngông cuồng, bất cần. Ở trên lớp, hở ra một tí là học sinh rút điện thoại quay lén thầy cô. Cô giáo cáu gắt một câu vì học sinh quá quậy phá, ngày mai lập tức chễm chệ trên xu hướng TikTok với cái tiêu đề giật gân, cắt ghép đứt đoạn. Thầy giáo lỡ tay phạt học sinh, phút mốt thành tâm điểm ném đá của dư luận mạng.

Hậu quả là gì? Giáo viên bây giờ bước vào lớp với tâm thế phòng thủ. Dạy xong kiến thức trong sách giáo khoa là thôi, thu dọn giáo án bước ra khỏi lớp. Mặc kệ đứa nào ngủ, đứa nào chơi, cứ an toàn cho bản thân trước đã. Họ không dám nghiêm khắc dăn dạy học sinh như cái thời cầm thước kẻ gõ vào tay bọn mình ngày xưa nữa. Sợ bị bóc phốt, sợ bị quay video tung lên mạng.

Một xã hội mà học trò coi thầy cô như những đối tượng để săm soi, săn lỗi để lấy tương tác mạng xã hội thì nền giáo dục đó đang có vấn đề cực lớn. Sự kính trọng bị thay thế bằng sự đối phó từ cả hai phía. Người làm thầy không dám hết mình, người làm trò thì ảo tưởng sức mạnh. Khổ thân những giáo viên chân chính, yêu nghề mà lúc nào cũng nơm nớp lo sợ chiếc điện thoại giấu trong ngăn bàn.

5. Cuối cùng, cốt lõi nằm ở đâu?

Nói đi thì cũng phải nói lại, chúng ta không thể đổ hết lỗi cho chiếc điện thoại di động hay ứng dụng đặt hàng được. Công nghệ nó vốn dĩ vô tội. Shopee sinh ra để giúp chúng ta mua sắm dễ hơn, AI sinh ra để tăng hiệu suất công việc. Vấn đề nằm ở ý thức và cách chúng ta sử dụng chúng.

Chiếc điện thoại giúp bạn đặt mua một bó hoa rất nhanh, nhưng nó không cấm bạn mang bó hoa đó đến tận nhà thầy cô, gõ cửa và trao tận tay họ. Trí tuệ nhân tạo có thể viết cho bạn một bài diễn văn chục trang, nhưng nó không cấm bạn tự tay cầm bút nắn nót viết 2 dòng chữ "Em cảm ơn cô" lên tấm thiệp. Mọi thứ là do lựa chọn của bản thân chúng ta mà thôi. Sự tiện lợi của công nghệ nên là thứ để hỗ trợ, rút ngắn khoảng cách địa lý, chứ không phải để tạo ra khoảng cách giữa hai trái tim.

Năm nay, tôi có một dự định nhỏ. Thay vì gửi một cái tin nhắn Zalo kèm icon bông hoa như năm ngoái, tôi sẽ bắt xe về lại trường cũ. Chỉ để đứng nhìn ngắm lại cái sân trường, tìm lại cô giáo chủ nhiệm già rồi nói một câu: "Dạo này cô khỏe không?". Chả cần quà cáp xịn xò gì đâu, đôi khi sự hiện diện của một đứa học trò cũ sau bao năm bon chen với đời mới là món quà mà những người làm nghề gõ đầu trẻ mong chờ nhất.

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Cookie Consent
Chúng tôi sử dụng cookie để hiểu cách bạn sử dụng trang web của chúng tôi và cải thiện trải nghiệm của bạn. Điều này bao gồm nội dung và quảng cáo được cá nhân hóa...
Tìm hiểu thêm
Oops!
It seems there is something wrong with your internet connection. Please connect to the internet and start browsing again.
AdBlock Detected!
We have detected that you are using adblocking plugin in your browser.
The revenue we earn by the advertisements is used to manage this website, we request you to whitelist our website in your adblocking plugin.
Site is Blocked
Sorry! This site is not available in your country.