Sau ngày 20/11: Vì sao một lời cảm ơn đôi khi đáng giá hơn một món quà?
Mở đầu
Hello, chào mừng anh em và các bạn độc giả thân yêu đã ghé lại góc nhỏ của mình trên Note Pro. Đố mấy bạn biết dạo này tiết trời Hà Nội đang như thế nào? Chỗ mình á, mấy hôm nay bắt đầu đón những đợt gió lạnh đầu mùa rồi. Cái thời tiết ẩm ương, sáng dậy bước chân xuống sàn nhà là buốt hết cả gan bàn chân, chỉ muốn cuộn tròn trong cái chăn bông ấm áp mà nướng thêm mười lăm phút nữa. Nằm ườn lướt Tiktok, tự nhiên mình lướt trúng mấy cái video học sinh làm trend tri ân thầy cô, rồi lướt Facebook thì đâu đâu cũng đập vào mắt quảng cáo set quà tặng 20/11 siêu sale, nước hoa, cặp xách đủ cả.
Mặc dù giờ mới là tháng 10, chưa đến chính hội đâu, nhưng tự nhiên cái bầu không khí nhộn nhịp cộng với chút gió rét đầu đông nó làm ký ức về ngày Nhà giáo Việt Nam trong mình ùa về. Thường thì người ta cứ hay rầm rộ, háo hức đếm ngược đến đúng ngày 20/11, nhưng cá nhân mình – một đứa thuộc tuýp người nhạy cảm và hay nghĩ ngợi lung tung – lại hay bị ám ảnh bởi cái cảm giác trống trải của "ngày hôm sau", tức là ngày 21/11. Hôm nay, chúng ta cùng ngồi đây tâm sự mỏng một chút về cái dư âm sau ngày lễ, và tại sao mình lại nghĩ một lời cảm ơn trân thành đôi khi nó lại đắt giá hơn vạn món quà xa xỉ nhé.
1. Cái dư âm ngày 21/11 và những bó hoa nằm chỏng chơ ngoài thùng rác
Thật sự luôn, mấy bà cứ thử để ý mà xem. Tầm ngày 19, 20/11 thì trường lớp nhộn nhịp dã man, cờ hoa phấp phới, loa đài xập xình nhạc "Người thầy", "Bụi phấn". Học sinh thì xúng xính áo dài, sơ mi trắng ủi phẳng lì, phụ huynh thì chen chúc nhau tắc cả đường ngoài cổng trường để tranh mua mấy bó hoa tươi. Ai cũng cười nói rôm rả.
Nhưng đến sáng ngày 21/11, đi dọc hành lang trường, cảnh tượng nó khác bọt hoàn toàn. Những bó hoa hôm qua còn tươi rói, kiêu hãnh trên bàn giáo viên nay đã bắt đầu héo rũ, lá úa vàng. Đáng buồn hơn là có những bó bị vứt lăn lóc ở góc thùng rác cuối hành lang vì thầy cô không thể nào chở hết về nhà được. Các thầy cô lại trở về với dáng vẻ tất bật thường ngày, ôm xấp giáo án dày cộp bước vào lớp, mặt lộ rõ vẻ mệt mỏi sau một ngày "bị" ép phải cười tươi tiếp khách. Cuộc sống nó lại quay về cái guồng quay hối hả, cằn cỗi như chưa từng có ngày lễ nào đi qua vậy. Cái khoảng lặng sau ngày lễ ấy, nó tĩnh mịch và làm mình thấy chạnh lòng cực kỳ.
2. Cuộc chạy đua ngầm mang tên "Quà tặng"
Hồi trước mình có từng tâm sự trên blog là gia đình mình không có điều kiện khá giả, mẹ mình phải gồng gánh nuôi mình nên cuộc sống bươn chải lắm. Cứ mỗi đợt 20/11 đến là mình lại cảm nhận được một sự gượng gạo, một áp lực vô hình đè nặng lên vai những bậc phụ huynh nghèo.
Vào nhóm Zalo lớp thì ôi thôi, hội phụ huynh cãi nhau ỏm tỏi xem năm nay quỹ lớp chi bao nhiêu đi phong bì cho cô chủ nhiệm, mua lẵng hoa nhập khẩu bao nhiêu tiền cho nó "oách", cho nó "bằng bạn bằng bè" để cô còn chú ý đến con mình. Mình đọc những tin nhắn ấy mà thấy nực cười. Tự nhiên người ta biến một ngày lễ tri ân cao đẹp thành cái sàn đấu giá tình cảm, một cuộc giao dịch sặc mùi vật chất.
Nhiều lúc mình cứ tự hỏi, các thầy các cô khi nhận những cái phong bì dày cộp ấy, những món quà hàng hiệu đắt tiền ấy, trong lòng họ có thực sự thấy vui và tự hào không? Hay đó chỉ là một kiểu "trả nợ đồng rần", nhận cho xong chuyện vì sợ mếch lòng phụ huynh? Quà cáp đắt tiền nhiều khi chỉ là cái cớ để phụ huynh "mua" sự ưu ái của giáo viên, chứ chả chứa đựng một gram sự tôn trọng thật tâm nào từ đáy lòng cả.
3. Tôn sư trọng đạo thời nay... nó lạ lắm
Nhắc về truyền thống tôn sư trọng đạo ở thời đại này, mình thấy bức xúc lắm mấy bà ạ. Lên mạng xã hội thì nhan nhản mấy cái clip học sinh quay Tiktok trêu đùa thầy cô quá trớn, giật đồ, cợt nhả ngay trong giờ học xong tự hào gắn mác "nhất quỷ nhì ma". Mình xem mà sôi máu thật sự. Cái ranh giới giữa vô tư tuổi học trò với sự vô học, hỗn láo nó mỏng manh lắm.
Chưa hết đâu, còn có cái kiểu rủ nhau lập group chat kín để nói xấu giáo viên, chửi bới bằng những từ ngữ vô văn hóa, thậm chí xưng "tao - nó" với người dạy mình chỉ vì cô lỡ cho điểm kém hay thầy bắt chép phạt vì tội không thuộc bài. Ngày xưa thời bố mẹ mình, hay chính hồi mình còn bé tí, thấy thầy cô từ xa là đã phải khoanh tay cúi đầu chào rõ to ngoan ngoãn. Bây giờ á? Gặp thầy cô ngoài hành lang thì lướt qua nhau như người dưng nước lã, mắt cắm chặt vào cái màn hình điện thoại.
Có lẽ ảnh hưởng từ những "giang hồ mạng" chửi thề bốc phét trên mạng đã làm lệch lạc đi nhận thức của một bộ phận giới trẻ. Sự vô cảm, thái độ lấc cấc của học sinh bây giờ nó như một lưỡi dao vô hình cắt đứt sợi dây liên kết thiêng liêng của tình thầy trò. Đạo đức đi xuống trầm trọng, học sinh chẳng còn coi giáo viên là người lái đò nữa, mà coi họ như "người cung cấp dịch vụ" vì bố mẹ đã đóng tiền học phí. Nghĩ mà chán nản.
4. Câu chuyện của mình: Sự ngượng ngùng của đứa trẻ không biết cách thể hiện
Mình thì thuộc tuýp người nhạy cảm, sống thiên về tình cảm nhưng lại cực kỳ dở trong việc bộc lộ nó ra ngoài. Cái tính của mình nó hâm hâm ở chỗ, thương ai quý ai lắm nhưng bảo mở miệng thốt ra mấy câu sến súa kiểu "em yêu cô", "em cảm ơn thầy nhiều lắm" thì thề luôn là cổ họng mình nó cứ cứng lại, cấm khẩu không sao rặn ra được chữ nào.
Mình nhớ như in cái năm mình học cấp 2, lúc đó mình đang học đội tuyển của một cô giáo dạy Văn. Cô biết hoàn cảnh nhà mình khó khăn, lại hay lủi thủi thu mình nên cô đặc biệt quan tâm. Cô hay gọi mình lại hỏi han, thi thoảng dúi cho mình cuốn sách nâng cao, có hôm học bồi dưỡng muộn cô còn mua cho ổ bánh mì thịt.
Đến cái ngày 20/11 năm đó, các bạn trong lớp xúm đen xúm đỏ lại tặng cô đủ thứ mỹ phẩm xách tay, túi xách xịn sò đắt tiền. Mình thì đứng thu lu ở góc lớp, tay run run bóp chặt một tấm thiệp nhỏ xíu mình mua đúng 5 nghìn ở cổng trường. Đêm hôm trước mình đã ngồi cặm cụi nắn nót viết đúng một dòng duy nhất: "Cảm ơn cô vì đã không bỏ rơi đứa cứng đầu, lầm lì như em". Chờ lúc vắng người, mình chạy vụt lên bàn giáo viên, nhét vội cái thiệp vào tay cô rồi cắm đầu chạy thẳng một mạch ra sân trường vì quá ngại. Cảm giác lúc đó quê kinh khủng, sợ cô chê thiệp rẻ tiền.
5. Giá trị thực sự nằm ở đâu?
Ấy thế mà mấy ngày sau, tức là cái thời điểm "hậu 20/11", lúc cả trường đã hết rần rần và trở lại bình thường rồi, cô gọi mình vào phòng giáo viên. Cô đưa cho mình bài kiểm tra định kỳ được 8 rưỡi (với mình lúc đó là kỳ tích), nhưng điều làm mình sốc là đằng sau tờ giấy kiểm tra, cô ghi nắn nót một dòng chữ: "Tấm thiệp của em là món quà cô trân trọng và giữ kỹ nhất trong mùa Hiến chương năm nay. Cố lên nhé cô gái nhỏ".
Má ơi, cảm giác lúc đấy sống mũi mình cay xè, mắt rưng rưng luôn, phải cố nghiến răng kìm nén lắm để không khóc nhè khóc tu tu trước mặt cô. Lúc đó mình mới thật sự tỉnh ngộ và nhận ra, giá trị của một lời cảm ơn nó kinh khủng khiếp đến thế nào. Giữa một đống đồ vật đắt tiền vô tri vô giác, một chút chân thành vụng về, một câu nói chạm đúng mạch cảm xúc lại là thứ xoa dịu và sưởi ấm trái tim người thầy mạnh mẽ nhất.
Giáo viên họ cũng là con người, họ cũng chịu những áp lực cơm áo gạo tiền, áp lực thi đua thành tích mệt mỏi lắm chứ. Thứ họ cần nhất đôi khi không phải là việc học sinh mình mang đến bao nhiêu tiền, mà là việc họ nhận ra những bài giảng rát họng của mình đã thực sự cảm hóa và thay đổi cuộc đời của một đứa trẻ. Đó mới là cái ý nghĩa cốt lõi của nghề gõ đầu trẻ. Sự im lặng hay thái độ hời hợt sẽ giết chết mọi nhiệt huyết, nhưng một lời cảm ơn đúng lúc sẽ là liều thuốc chữa lành mọi mệt mỏi.
6. Hành động đi đôi với lời nói
Thời đại bây giờ cái gì cũng công nghiệp và nhanh gọn lẹ. Đến ngày lễ, chỉ cần lên mạng search một câu chúc mẫu, ấn copy rồi paste gửi hàng loạt trên Zalo, Facebook cho một list giáo viên. Nhận được mấy tin nhắn ấy, nói thật đọc nó nhạt nhẽo và sáo rỗng vô cùng. Sự lười biếng trong việc thể hiện tình cảm đang bào mòn đi cái chất của truyền thống tôn sư trọng đạo.
Mình không hề bảo mấy bạn phải làm cái gì đó đao to búa lớn. Đâu cần phải chờ đến đúng ngày 20/11 mới tri ân. Đi học, nếu nhớ đến công ơn thầy cô, sao không bắt đầu bằng những việc nhỏ xíu? Nán lại lớp vào cuối giờ để giúp cô lau sạch cái bảng đen, giúp thầy bê xấp bài kiểm tra nặng trịch xuống phòng giáo viên. Hay đơn giản là trong giờ học, cố gắng không gục mặt xuống bàn ngủ gật, chịu khó giơ tay phát biểu để bài giảng đỡ trầm lắng. Đừng để cho "khoảng lặng" chen chân vào mối quan hệ thầy trò.
Và quan trọng nhất, nếu có làm sai, hãy biết mở miệng ra nói câu xin lỗi, và khi được nhận một bài học hay, hãy dũng cảm thốt lên lời cảm ơn. Lời nói chẳng mất tiền mua, nhưng nếu bạn dùng nó đúng chỗ, nó sẽ có trọng lượng ngàn vàng. Nhạy cảm vừa đủ để thấu hiểu sự vất vả của giáo viên, và hành động nhiều hơn để họ thấy mình đã trưởng thành.
Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé.
Lời kết
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.
Join the conversation