Note Pro chúc các độc giả những ngày cuối năm thật nhiều niềm vui, ấm áp bên gia đình và trọn vẹn hạnh phúc.

20/11 và những người thầy cô đã đi qua tuổi học trò của chúng ta

Mở đầu

Hello, xin chào anh em, chào mừng mọi người đã quay trở lại với góc nhỏ của Note Pro. Đố anh em biết hôm nay là ngày bao nhiêu? Vâng, lật tờ lịch trên bàn thì hôm nay mới là ngày 11 tháng 10 năm 2026 thôi. Tức là phải còn hơn một tháng nữa mới đến 20/11 cơ. Chắc hẳn nhiều người đang đọc bài này sẽ tặc lưỡi bảo: "Cái thằng này hôm nay bị hâm à, mới giữa tháng 10 mà đã viết bài tri ân ngày Nhà giáo Việt Nam?".

Ừ thì mình cũng tự thấy mình hơi dở hơi thật. Nhưng anh em phải hiểu cái cảm giác sáng nay, lúc mình đạp xe dọc theo con phố Phan Đình Phùng quen thuộc để tới trường, cái gió se se lạnh đầu mùa đông nó tạt thẳng vào mặt làm mình tỉnh ngủ luôn. Cái lạnh buốt buốt xộc vào mũi ấy tự dưng kéo theo một rổ ký ức ùa về không báo trước. Thời tiết Hà Nội dạo này sáng nắng chiều mưa, trưa thì âm u xám xịt chán mớ đời, nhưng công nhận nó lại cực kỳ hợp để cho con người ta ngồi suy ngẫm sự đời.

Năm nay mình học lớp 12 rồi anh em ạ. Áp lực thi THPT Quốc gia 2027 nó đang đè nặng trĩu lên vai, lúc nào cũng trong tình trạng cày đề đến mờ cả mắt, ngủ không đủ giấc. Đứa nào đang học 12 chắc thấu hiểu cái sự mệt mỏi này, sáng học chính trên trường, chiều học thêm chỗ thầy cô, tối lại chạy sô học nếm đến tận đêm khuya. Nhiều lúc gục trên bàn học, mình chỉ muốn vứt xó cái đống sách vở ôn thi chết tiệt kia đi, trùm chăn bông ngủ một giấc tới trưa hôm sau cho nó sướng cái thân. Nhưng rồi vì tương lai, vì thương bố mẹ vất vả, lại tự tát mình một cái cho tỉnh rồi lết dậy học tiếp.

Và tự nhiên sáng nay đón cơn gió lạnh, mình chợt nhận ra một sự thật khá tàn nhẫn: 20/11 năm nay là cái tết Thầy Cô cuối cùng của cuộc đời học sinh cấp 3. Sang năm giờ này chắc đang vất vưởng chạy deadline ở một trường đại học nào đó rồi, không còn được mặc áo đồng phục trắng, lăng xăng cùng lũ bạn góp tiền mua lẵng hoa cúc họa mi đem tặng thầy cô nữa. Nghĩ đến cái đoạn thanh xuân sắp khép lại, tự dưng sống mũi nó cay cay.

1. Những người lái đò thầm lặng... và những lần mình "hư"

Hồi còn học cấp 2, mình đang ở cái độ tuổi ẩm ương dở dở ương ương, cái tuổi mà tâm lý thích nổi loạn. Lúc đấy mình nghịch lắm, học hành thì chểnh mảng lại còn hay cãi ngang. Có một đợt mình bị khủng hoảng tâm lý, hận đời hận cả gia đình do những chuyện buồn cá nhân (như mình từng tâm sự ở mấy bài trước ấy), xong lên lớp mình cứ gục mặt xuống bàn ngủ, mặc kệ giáo viên nói gì thì nói.

Mình nhớ mãi cô giáo dạy Văn hồi lớp 9 của mình. Cô hiền nhưng lại cực kỳ nghiêm khắc. Có lần đó mình không làm bài tập về nhà, cô gọi lên bảng kiểm tra. Mình lỳ lợm đứng trơ ra đấy, mặt câng câng kiểu thách thức xem cô làm gì được em. Bầu không khí trong lớp lúc đấy căng cực, mấy đứa bạn im thin thít không dám thở mạnh. Mình đinh ninh quả này chắc chắn ăn bản kiểm điểm, mời phụ huynh lên uống nước chè rồi. Thế mà cô không mắng lấy một lời. Cô chỉ nhìn mình chằm chằm một lúc rồi thở dài bảo: "Về chỗ đi".

Tới cuối giờ học cô gọi riêng mình ở lại. Ai dè cô lấy trong túi xách ra đưa cho mình một hộp sữa giấy, ánh mắt chùng xuống dịu dàng lạ thường: "Dạo này nhà có chuyện buồn hả con? Học không vào thì nghỉ ngơi một tí, nhưng đừng buông xuôi, cô biết con làm được mà". Chết lặng. Thề với anh em lúc đấy mình cứng họng luôn. Tự dưng nước mắt lã chã rơi không kiểm soát được. Một thằng oắt con lúc nào cũng xù lông nhím lên để tự bảo vệ mình, tự nhiên bị một câu nói ân cần đâm trúng tim đen. Từ hôm đấy trở đi mình tự hứa với bản thân thề không bao giờ ngủ gật trong giờ của cô nữa. Đến tận bây giờ, mỗi dịp 20/11 mình vẫn cố gắng đạp xe về trường cũ để thăm cô. Cô già đi nhiều, tóc có thêm nhiều sợi bạc, tay vẫn lấm lem phấn trắng nhưng nụ cười vẫn hiền từ như cái ngày đưa hộp sữa cho thằng nhóc nổi loạn năm nào.

2. Ký ức dưới mái trường cấp 3

Lên cấp 3, đỗ vào được trường THPT Phan Đình Phùng là một cái gì đấy rất xịn sò và tự hào đối với mình. Ở môi trường mới này, mình gặp thầy chủ nhiệm hiện tại dạy môn Lý. Thầy bề ngoài khô khan, ít nói, hay cau có khó ở. Mỗi lần thầy ôm cặp bước chân vào lớp là không khí lạnh ngắt hơn cả gió mùa đông bắc ngoài kia dội vào. Tụi mình sợ thầy phép vía, đứa nào đứa nấy ngồi im re.

Nhớ đợt thi giữa kì năm lớp 11, cả lớp làm bài nát bét, điểm lẹt đẹt dưới trung bình. Hôm trả bài thầy bước vào, ném phịch xấp giấy kiểm tra xuống bàn giáo viên. Cả lũ nhắm mắt chờ một trận bão lớn. Nhưng thầy không chửi mắng gì cả. Thầy lẳng lặng tháo kính ra xoa xoa hốc mắt mệt mỏi. "Các anh các chị làm bài thế này thì ra đường cạp đất mà ăn à?". Lời nói cay nghiệt thế thôi, xong rồi thầy lại lụi cụi cầm viên phấn lên, tỉ mẩn giảng lại từ đầu, từ những cái công thức cơ bản nhất mà đáng lẽ bọn mình phải tự nắm được.

Thầy hăng say giảng dạy lố cả giờ ra chơi, mồ hôi nhễ nhại thấm ướt lưng áo. Có hôm tụi dở hơi trong lớp còn làu bàu kêu ca "thầy dạy lâu thế bọn em đói lả rồi", nhưng chả đứa nào biết trưa hôm đấy thầy cũng chưa bỏ bụng hạt cơm nào, còn đang vội vã chạy xe đi rước đứa con nhỏ học cấp 1. Những cái sự hy sinh thầm lặng nhọc nhằn ấy, hồi trẻ trâu vô tâm mình không nhìn ra đâu. Giờ lớn thêm một tí, va vấp tự làm vài dự án blog, tự kiếm được vài đồng tiền tiêu vặt nếm mùi đời mới thấy xót xa.

3. Nghề giáo thời đại AI và Truyền thống Tôn sư trọng đạo

Truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam mình nó đã ngấm sâu vào trong máu từ ngàn đời nay rồi. Ngày bé đi học hay nghe rả rích cái câu "Tiên học lễ, hậu học văn", thú thật lúc ấy nghe chán ốm, cảm giác sáo rỗng cực kỳ. Nhưng lớn lên va chạm nhiều mới thấm thía. Thầy cô không chỉ đơn thuần là thợ dạy nhét chữ vào đầu mình, mà người ta còn dạy mình cách làm người tử tế.

Nhất là trong cái thời đại số bùng nổ mạnh mẽ như hiện nay. Bài trước mình có phân tích về việc Việt Nam sử dụng trợ lý AI nhiều nhất Đông Nam Á ấy. Nghĩ mà xem, bây giờ học sinh vướng bài tập gì khó cứ lôi điện thoại ra vứt vào Gemini hay ChatGPT, chưa đến 30 giây là có ngay một bài văn nghị luận xã hội mượt như sunsilk. Giải Toán, Lý, Hóa thì app quét ảnh 3 giây nhả mẹ nó kết quả. Thế thì cần thầy cô lên lớp làm gì nữa? Chắc hẳn nhiều ông từng nảy sinh cái suy nghĩ ngông cuồng này đúng không?

Nhưng anh em nhầm to rồi. Trí tuệ nhân tạo nó có thể nôn ra kết quả chính xác, nhưng nó vĩnh viễn không biết hỏi câu "Hôm nay em ốm à sao mặt tái mét thế kia?". Nó không biết lấy thước kẻ gõ cái cộc vào đầu bạn khi bạn ẩu đoảng làm sai một phép tính cộng trừ căn bản. Và máy móc chắc chắn không biết rơi giọt nước mắt mỉm cười tự hào khi thấy học trò của mình cầm trên tay tờ giấy báo đỗ đại học.

Mình có đứa bạn từng ỷ lại dùng AI viết văn nộp lên thầy chấm được điểm 9. Nó lên mặt tự đắc vênh váo lắm. Xong hôm sau bị thầy gọi lên bảng kiểm tra miệng, yêu cầu phân tích lại đúng cái ý mà nó viết trong bài. Nó đứng cứng họng trên bục giảng, mặt đỏ lựng mồ hôi hột tuôn ra chả nặn ra được nửa chữ. Thầy lúc đấy chỉ nói một câu lạnh tanh: "Các anh chị dùng mánh khóe lừa được con mắt của tôi, chứ lừa làm sao được cuộc đời các anh chị sau này". Câu nói đó tát thẳng vào mặt lũ học trò ngạo mạn. Công nghệ có tiến tiến, máy móc có viết hay hơn mình, nhưng tư duy và nhân cách thì không có AI nào học hộ mình được cả. Thầy cô chính là những người nắn nót, uốn nắn cái nhân cách ấy không đi chệch hướng.

Làm giáo viên trong cái thời đại AI này áp lực nhân mười lần. Vừa phải hụt hơi chạy đua cập nhật công nghệ mới để không tụt hậu, vừa phải đau đầu quản lý lũ học trò ranh mãnh rảnh rỗi hay dùng ba cái "trick lỏ" để lách luật, gian lận trong học thi. Ấy thế mà họ vẫn kiên trì bám trụ bục giảng. Đồng lương nhà nước thì còm cõi ba cọc ba đồng, tối về nhà lo việc gia đình xong lại lụi cụi thức đêm thức hôm soạn giáo án điện tử, chấm bài sấp mặt đến mờ cả mắt.

4. Tri ân từ tận đáy lòng

Bản thân mình làm admin cái blog Note Pro này, cũng có một số anh em trong cộng đồng gọi vui trêu đùa là "Thầy Note" vì hay ngồi share code, share template, hướng dẫn thủ thuật cho anh em. Thú thật nghe thì cũng oai phết đấy. Nhưng mình hỗ trợ giải đáp cho vài ba bạn trên mạng qua màn hình máy tính thôi đã thấy nhức đầu bực dọc rồi, huống hồ chi các thầy cô trên lớp phải quản lý cả một bầy "yêu quái" 40-50 đứa ráo hoảnh, ngày nào lớp học cũng ồn ào như cái chợ vỡ. Sức chịu đựng rèn luyện của họ phải gọi là đỉnh cao vũ trụ. Mình thực sự kính nể ngả mũ thán phục.

Sắp tới bước sang tháng 11, góc phố Hà Nội lại bắt đầu nhộn nhịp xe đạp chở đầy cúc họa mi trắng muốt. Các cửa hàng cũng rục rịch tung ra quà tặng, thiệp chúc mừng. Ngày nay xã hội phát triển, quà cáp ngày lễ nó cũng biến tấu thực dụng hơn xưa nhiều. Ngày xưa đi thăm thầy cô tụi học sinh nghèo toàn gom góp mua quyển sổ, cái bút máy, bó hoa hồng bọc trong giấy bóng kính đơn sơ. Bây giờ thì phong bì đỏ, rồi mỹ phẩm hàng hiệu nước hoa đắt tiền.

Nhưng với góc nhìn của mình, quà gì nó cũng quý, miễn là cái tâm sự trân trọng mình đặt trọn vào đấy. Người Việt mình có cái truyền thống rất hay, dù anh có ra đời làm ông nọ bà kia, giám đốc hay chủ tịch kiếm tiền tỷ, nhưng lúc quay bước về thăm lại trường cũ đứng trước mặt thầy cô thì vẫn cúi gập đầu xưng "con". Nó không chỉ là cái vỏ bọc lễ nghĩa giáo điều, mà nó là sự tôn kính phát ra từ sâu trong huyết quản. Chỉ cần một dòng tin nhắn mộc mạc: "Cô dạo này sức khỏe tốt không, em là Tuấn lớp 12A khóa 2024 đây" cũng đủ làm người giáo viên ấm lòng vui vẻ cả một ngày dài rồi.

Tranh thủ bài viết tâm sự ngày gió mùa hôm nay, mặc dù thời gian vẫn còn khá sớm nhưng mình muốn gửi một lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến tất cả những người thầy, người cô đã và đang cặm cụi dạy dỗ mình nên người. Từ những ngày đầu bước chân vào mẫu giáo khóc nhè bám váy mẹ, đến hình hài một thằng con trai 17, 18 tuổi chuẩn bị quẳng mình vào dòng đời bươn chải.

Cảm ơn thầy cô vì đã bao dung không bỏ rơi mình vào những khoảnh khắc mình bốc đồng, quậy phá và ngỗ nghịch nhất. Người ta hay bảo những đứa học sinh hư thường để lại nhiều vết hằn ấn tượng nhất trong sự nghiệp gõ đầu trẻ, và mình cá chắc là tên mình đang nằm chễm chệ trong "danh sách đen" trí nhớ của khá nhiều giáo viên đấy haha. Dù sao thì, khoảng thời gian khoác áo đồng phục cấp 3 của mình sắp đi đến hồi kết thúc, mình sẽ tận hưởng và trân trọng từng phút giây còn được ngồi nhí nhố dưới mái trường Phan Đình Phùng yêu dấu này.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo bài viết mới nhất từ Note Pro nhé. Anh em nào có kỷ niệm vui buồn gì với giáo viên cũ thì cứ mạnh dạn bình luận bên dưới cho xôm tụ nha.

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Cookie Consent
Chúng tôi sử dụng cookie để hiểu cách bạn sử dụng trang web của chúng tôi và cải thiện trải nghiệm của bạn. Điều này bao gồm nội dung và quảng cáo được cá nhân hóa...
Tìm hiểu thêm
Oops!
It seems there is something wrong with your internet connection. Please connect to the internet and start browsing again.
AdBlock Detected!
We have detected that you are using adblocking plugin in your browser.
The revenue we earn by the advertisements is used to manage this website, we request you to whitelist our website in your adblocking plugin.
Site is Blocked
Sorry! This site is not available in your country.