Mở đầu

Hello anh em! Lại là mình đây, chào mừng mọi người quay trở lại với góc nhỏ quen thuộc của blog Note Pro. Hôm nay là một ngày giữa tuần thời tiết hơi ẩm ương, trưa nay ăn cơm xong lên giường chả có việc gì làm, tự nhiên cái điện thoại nó báo cái thông báo đỏ chót "Dung lượng iCloud của bạn đã đầy". Má nó cay, thế là mình phải lọ mọ lết dậy, hì hục ngồi lọc lại đống ảnh để xóa bớt chừa chỗ tải thêm tài liệu. Và anh em biết mình phát hiện ra điều gì không? Trong cái thư viện gần 20 ngàn bức ảnh của mình, có đến 80% là những thứ mình chụp xong rồi vứt xó mốc meo ở đó, chưa từng mở ra xem lại lần thứ hai. Cứ tiện tay là chụp, tiện tay là cap màn hình vô tội vạ.

Anh em có bị mắc cái bệnh giống mình không? Đi cafe cũng phải nháy chụp cốc nước vài phát, đi đường thấy đám mây hình thù lạ lạ cũng giơ máy lên, rồi mấy cái slide bài giảng thầy cô chiếu trên bảng cũng chụp vội chụp vàng với ý nghĩ đinh ninh "tối về nhà lôi ra chép sau". Nhìn lại đống ảnh rác đó, tự nhiên mình khựng lại ở một album mình từng đặt tên là "20/11 Năm Cuối Cấp". Hàng trăm bức ảnh selfie cười toe toét với các thầy cô giáo cũ lớp 12, nhưng chả có bức nào thực sự mang lại cảm xúc đọng lại. Từ cái thói quen lưu ảnh hời hợt này, mình chợt nghĩ đến một thứ xa xôi hơn một chút, đó là truyền thống tôn sư trọng đạo của tụi trẻ bọn mình thời nay. Nghe có vẻ chả liên quan tí nào đúng không? Nhưng anh em cứ kiên nhẫn đọc tiếp đi, nó link với nhau cực kỳ đấy.

1. Hội chứng "cuồng" lưu giữ nhưng lại lười lục lại ký ức

Thề luôn, thế hệ Gen Z hay Millennials tụi mình bây giờ ai cũng mắc cái bệnh sợ bỏ lỡ. Sợ quên mất một khoảnh khắc nào đó nên lúc nào cũng lăm lăm cái smartphone trên tay. Cứ đinh ninh rằng việc bấm tách một cái, lưu bức hình vào bộ nhớ máy là mình đã khóa chặt được kỷ niệm đó rồi không bao giờ phai nhạt. Thực tế phũ phàng lắm anh em ạ. Tụi mình đang ủy thác bộ não của chính mình cho cái điện thoại. Chụp xong là não bộ tự động phát ra một tín hiệu kiểu: "Ok, đã lưu vào thẻ nhớ rồi nhé, bộ não không cần phải mất công ghi nhớ nữa đâu". Thế là bùm, kỷ niệm bay màu khỏi tâm trí một cách sạch sẽ.

Nhớ lại hồi xưa lúc chưa có ba cái đồ công nghệ xịn xò như bây giờ, hồi mình còn bé tí chập chững ấy, bố mẹ chụp ảnh bằng máy phim cơ hoặc mấy con máy kỹ thuật số đời tống, mỗi lần chụp xong là phải lóc cóc đem ra tiệm rửa. Cầm xấp ảnh in trên tay nâng niu cẩn thận rồi cất vào cuốn album bìa kính. Lâu lâu đến dịp lễ tết cả nhà lại lôi ra xem, vừa xem vừa chỉ trỏ cười rinh rích. Cảm giác nó trân quý từng bức ảnh vô cùng.

Còn bây giờ? Ảnh nằm la liệt đầy trong bộ nhớ máy, đầy tràn trên Google Drive, trên đám mây, nhưng bắt ngồi lướt lại thì lười chảy thây. Sự thỏa mãn của chúng ta nằm ở đúng cái khoảnh khắc bấm máy và đăng vội lên story Facebook, Instagram để khoe với thiên hạ, để canh xem ai thả tim. Chứ hiếm có ai tự nhiên dành cả một buổi chiều chủ nhật chỉ để kéo lại những bức ảnh của 3, 4 năm trước xem mình đã từng sống thế nào, đã từng trân trọng những ai.

2. Bức ảnh 20/11 và sự "công nghiệp hóa" lòng biết ơn

Đang mải miết xóa mấy cái ảnh cap màn hình tài liệu chả bao giờ thèm ngó tới, mình chững lại ở tấm ảnh chụp chung với cô giáo chủ nhiệm hồi cấp 3. Tấm ảnh chụp cũng mấy năm rồi. Chuyện là hôm đó đúng ngày 20/11, cả lũ kéo nhau về trường thăm cô. Gặp mặt nhau, câu đầu tiên thốt ra không phải là hỏi thăm xem dạo này xương khớp cô dạo này có đau nhức không, hay bọn nhóc lớp mới cô chủ nhiệm có quậy phá gì không. Mà câu đầu tiên lao vào là: "Cô ơi cô, trò mình làm kiểu ảnh đi để em còn up str!".

Xong rồi sao nữa? Cả đám xúm đông xúm đỏ lại, căn góc mặt, bật app chỉnh bóp cằm, kéo chân, thả filter lấp lánh các kiểu con đà điểu. Mất xừ nó 15 phút đồng hồ chỉ để check-in. Xong xuôi thì mỗi đứa ngồi thu lu một góc dán mắt vào màn hình chọn ảnh, chỉnh sửa rồi đăng vèo lên mạng kèm cái caption đậm chất văn mẫu copy paste: "Nhớ cô, mãi yêu cô, người mẹ thứ hai của chúng em...". Chụp xong, post bài xong, cả lũ cúi đầu chào cô rồi rủ nhau ra quán trà sữa chém gió. Thời gian thực sự ngồi xuống uống ngụm nước, hỏi han cô, nghe cô mắng mỏ yêu thương như ngày xưa chắc đếm trên đầu ngón tay, kéo dài được vài ba phút ngắn ngủi.

Nghĩ lại tự nhiên mình thấy nhột và hổ thẹn vô cùng. Lòng biết ơn, sự tôn sư trọng đạo từ bao giờ lại bị công nghiệp hóa, đóng gói vừa vặn trong một bức ảnh jpeg vô hồn trên mạng xã hội như thế? Chúng ta tự huyễn hoặc bản thân rằng việc có mặt ở đó, chụp một tấm hình chứng minh mình "đã về thăm trường" là hoàn thành trọn vẹn nghĩa vụ của một đứa học trò ngoan. Nhưng thực chất, sự gắn kết giữa người với người trong cái khoảnh khắc ấy nó mỏng dính như tờ giấy.

3. Tôn sư trọng đạo thực chất nằm ở đâu?

Mọi người biết đó, truyền thống tôn sư trọng đạo vốn dĩ là thứ gì đó rất thiêng liêng mà thế hệ ông bà cha mẹ mình gìn giữ truyền lại. Ngày xưa các cụ đi bộ mấy cây số đường đất mưa bùn lầy, mang theo gói kẹo chè lam, ấm chè mạn đến tận nhà thầy giáo. Thầy trò ngồi nói chuyện cả buổi trời, khắc ghi từng lời thầy răn dạy vào tận trong tim. Còn bây giờ, nhịp sống nó trôi vội vã quá. Anh em mình quay cuồng với deadline ngập đầu, với KPI trên công ty, với hàng ngàn thứ tin tức giật gân trên mạng. Việc về thăm thầy cô đôi khi bị biến thành một "task" phải hoàn thành, phải check-in để khỏi áy náy với lương tâm và để không thua kém bạn bè.

Mình từng nghe một câu chuyện rất thấm từ chính cô giáo dạy Văn của mình. Cô kể rằng, cứ đến ngày 20/11 nhà cửa lại chật ních học sinh cũ mới, hoa hoét quà cáp để kín cả bàn, chụp ảnh liên tục đến mức mỏi cứng cả cơ mặt cười. Nhưng thứ cô trân trọng và nhớ nhất lại là cuộc điện thoại của một thằng nhóc học sinh cá biệt nhất nhì khóa hồi xưa, nó gọi cho cô vào một ngày bình thường tĩnh lặng giữa tháng 6. Nó kể nó vừa trúng tuyển đơn hàng xuất khẩu lao động sau bao lần chật vật, nó khóc nấc trong điện thoại và bảo "Em gọi báo cô đầu tiên, em cảm ơn cô vì ngày xưa chưa bao giờ bỏ rơi một thằng phá hoại như em". Không hề có bất cứ bức ảnh sắc nét nào được chụp lại trong khoảnh khắc đó cả, nhưng cô nhớ nó đến tận bây giờ và mỗi lần kể lại mắt cô vẫn rơm rớm.

Đấy, giá trị thực sự nó nằm ở chỗ đó anh em ạ. Sự biết ơn không cần phải đo lường bằng việc bạn có bao nhiêu bức hình selfie với thầy cô lưu trong máy, hay cái story của bạn được bao nhiêu lượt thả tim khen ngợi. Tôn sư trọng đạo đơn giản là bạn vẫn mang theo những bài học đạo đức của thầy cô vào đời, là sống đàng hoàng tử tế, không chà đạp lên người khác. Là thỉnh thoảng nhắn cái tin dở hơi, gọi cuộc điện thoại hỏi thăm thầy cô ngay cả khi hôm nay chẳng phải ngày lễ lộc gì cả.

4. Đừng để bộ nhớ điện thoại đầy ắp nhưng tâm hồn lại trống rỗng

Quay lại câu chuyện dọn rác điện thoại đầu bài, cuối cùng thì sau một tiếng đồng hồ mình đã mạnh tay nhấn nút "Xóa tất cả" sạch sành sanh mấy nghìn bức ảnh vớ vẩn. Những thứ không mang lại một tia cảm xúc nào, giữ lại chỉ tổ nặng máy giật lag. Nhưng mình không xóa tấm ảnh chụp chung với cô giáo. Mình để đó, nhưng mình tự hứa với lòng là dịp tới nếu có về thăm trường, việc đầu tiên mình làm sẽ là tắt màn hình điện thoại rồi cất sâu vào túi quần. Ngồi uống với cô cốc nước chè, ăn miếng bánh bích quy, nhìn thẳng vào mắt cô mà nói chuyện.

Bọn trẻ tụi mình đôi khi cần phải sống chậm lại một nhịp. Đừng biến mọi khoảnh khắc quý giá thành dữ liệu kỹ thuật số rồi quăng vào một góc lạnh lẽo trong chiếc ổ cứng vô tri. Lưu hàng ngàn bức ảnh thì dễ và nhanh lắm, nhưng lưu giữ được cảm xúc chân thật, lưu giữ được tình người mới là khó. Nếu bạn đang đọc bài viết này của Note Pro, và bạn nhận ra mình cũng có thói quen chụp hàng đống ảnh nhưng chẳng bao giờ lôi ra xem lại, thì thử một lần thay đổi đi. Sống trọn vẹn trong khoảnh khắc hiện tại, trải nghiệm bằng đôi mắt thật, cảm nhận bằng trái tim thay vì nhìn cuộc đời qua lăng kính của camera.

Và nếu lúc này bạn đang bất chợt nhớ đến một người thầy, người cô nào đó đã từng kiên nhẫn dìu dắt mình qua những ngày tháng ẩm ương nhất, thì đừng chờ đến tận tháng 11 mới lục lại cái ảnh cũ để đăng mạng làm màu. Nhấc máy lên nhắn một cái tin hay gọi thẳng cho họ ngay bây giờ đi, đảm bảo thầy cô của bạn sẽ vui đến mất ngủ cả đêm đấy.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé. Dạo này mình cũng đang triển khai thêm mấy dự án cực xịn xò cho blog, anh em nhớ đón xem và ủng hộ mình nha!

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Copyright © Note Pro