Mở đầu

Hello xin chào tất cả anh em độc giả thân yêu đã quay trở lại với Note Pro! Lại là mình Minh Hiếu đây. Dạo này thời tiết Hà Nội đang bước vào những ngày thu gió se lạnh cực kỳ mướt, sáng đi học vòng qua đường Phan Đình Phùng rợp bóng cây mà cứ ngỡ đang đóng phim Hàn Quốc cơ. Không biết chỗ anh em thế nào chứ mình dạo này bận sấp mặt với mớ đề cương ôn thi THPTQG 2027. Đứa sinh năm 2009 như mình bây giờ áp lực khủng khiếp, nhưng mà đam mê viết blog thì làm sao mà bỏ được đúng không?

Hôm nay, mình ngồi nhâm nhi ly trà đá vỉa hè lúc tan học, lướt Threads thấy thiên hạ bắt đầu rần rần lên đồ chuẩn bị đi chơi Halloween. Xong tự nhiên mình lại nghĩ vẩn vơ, ủa Halloween dạo này khác xưa quá, rồi ngay sau cái dịp "ma quỷ" xập xình đồ Tây này lại là tháng 11 - tháng của truyền thống tôn sư trọng đạo đậm chất Á Đông nhà mình. Một sự đối lập nghe chừng chả liên quan mà lại phản ánh đúng cái cách Gen Z chúng ta đang sống và thay đổi. Hôm nay anh em ngồi lại đây với mình, mình cùng mổ xẻ câu chuyện này nhé. Chút tâm sự mỏng của một nam sinh lớp 12 thôi!

Halloween ở Việt Nam: Từ một trò chơi lớp học đến đại hội "sống ảo"

Anh em cứ thử nhắm mắt nhớ lại tầm 7, 8 năm trước xem. Hồi đấy mình mới học cấp 1 thôi, Halloween đối với tụi học sinh lúc đó chỉ là mấy cái mặt nạ nhựa rẻ tiền bán ngoài cổng trường, hay xịn xò lắm là được mấy trung tâm tiếng Anh tổ chức cho trò "Trick or Treat" (Cho kẹo hay bị ghẹo). Hồi đó ngây thơ dã man, vẽ bôi quệt vài vệt đỏ lên mặt là tự thấy mình đáng sợ lắm rồi, xong cầm giỏ nhựa hình quả bí ngô đi xin kẹo cười nắc nẻ. Hồi ấy xem mấy clip của NTN hay Thơ Nguyễn làm đồ chơi Halloween là thấy cả một bầu trời thú vị.

Cơ mà chớp mắt cái đến năm 2026, mọi thứ nó quay ngoắt 180 độ. Tuần trước mình với đám bạn cùng lớp trên trường Phan Đình Phùng có lượn lờ lên phố Hàng Mã. Ôi thôi ta nói nó đông nghẹt thở! Người người nhà nhà chen chúc nhau nhích từng centimet một. Halloween bây giờ không còn là sân chơi của riêng tụi con nít đòi kẹo nữa, mà nó biến thành một cái "đại hội hóa trang" đỉnh cao của Gen Z và giới trẻ.

Anh em lướt TikTok hay Instagram mà xem, người ta đầu tư make-up, cosplay thành đủ các nhân vật anime, ma cà rồng, hay mấy trend phim điện ảnh hot hit với chi phí có khi lên tới hàng triệu đồng. Nó hoành tráng và rực rỡ thật đấy, nhưng lắm lúc mình lách qua dòng người mồ hôi nhễ nhại, cố tìm một góc chụp ảnh mà mệt bở hơi tai, tự nhiên thấy cái không khí hồn nhiên ngày xưa nó bay đâu mất tiêu. Giờ người ta ra đường chủ yếu để có những bức ảnh "triệu like" khoe lên mạng xã hội, thi thố xem ai chơi trội hơn ai. Thậm chí có những bộ trang phục phản cảm, lệch chuẩn bị cộng đồng mạng ném đá không thương tiếc. Dần dần, cái lễ hội này mang đậm tính thương mại và "chụp hình" hơn là ý nghĩa nguyên bản của nó.

Sự bùng nổ văn hóa ngoại lai có làm phai mờ gốc rễ?

Nhiều cô chú lớn tuổi hay các chuyên gia trên mạng cứ chép miệng than vãn là bọn trẻ thời buổi internet này sùng ngoại, Tây hóa, lễ hội nước ngoài thì rần rần mà lễ truyền thống thì nhạt nhòa. Mình nghe thì cũng có phần đúng ở bề nổi. Sự thật là mình và đám bạn thích cái không khí xập xình, ma quái của đêm 31/10. Nó cho tụi mình cơ hội thoát khỏi cái mác "con ngoan trò giỏi", được nổi loạn một chút, được làm những thứ hơi điên rồ mà bình thường bị cấm cản.

Nhưng mà mọi người ạ, sự nổi loạn ấy nó chỉ là bề ngoài thôi. Cuộc vui nào rồi cũng tàn, tẩy trang xong thì ai lại về nhà nấy. Và khi tháng 11 gõ cửa, cái lạnh đầu đông kéo về làm dịu đi những ồn ào của phố thị, thì bầu không khí trong lớp học của tụi mình lại thay đổi hoàn toàn. Cái chất Việt Nam, cái gốc rễ văn hóa ngàn đời nó lại trỗi dậy mạnh mẽ qua truyền thống "Tôn sư trọng đạo".

Tháng 11 và dòng chảy ấm áp của Tôn Sư Trọng Đạo

Mình không biết diễn tả sao cho hết cái cảm giác thiêng liêng của ngày 20/11. Mới tuần trước tụi mình còn hóa trang ma quỷ hú hét ầm ĩ, vậy mà sang tháng 11, cả đám tự nhiên chững chạc hẳn. Con gái thì thướt tha áo dài trắng, con trai thì áo sơ mi cắm thùng phẳng lì, tay cầm bó hoa đứng trước cửa lớp chờ thầy cô giáo chủ nhiệm. Nó là một sự chuyển mình cực kỳ đẹp của tuổi học trò.

Bản thân mình năm nay lớp 12, năm cuối cấp rồi nên ngày 20/11 năm nay nó mang một áp lực xen lẫn nỗi buồn man mác. Áp lực của kỳ thi đại học 2027 nó đè nặng lên vai mỗi đứa. Cày đề đến mờ cả mắt, có những hôm mình định bỏ ngang cái blog Note Pro này luôn vì kiệt sức. Nhưng chính những lúc gục ngã ấy, người kéo mình lên lại là thầy cô. Mình còn nhớ mãi hình ảnh cô giáo dạy Toán của mình, dù đang mang bầu tháng thứ 7 nhưng vẫn cố nán lại thêm 30 phút buổi chiều muộn chỉ để giảng lại cho mình bài tích phân khó nhằn mà trên lớp mình lỡ lơ đễnh chưa hiểu. Cô không mắng mình vì tội hay làm việc riêng (mình toàn lén viết code với lên bài blog trong giờ), cô chỉ xoa đầu bảo: "Đam mê công nghệ thì tốt, nhưng phải có cái bằng đại học làm bước đệm con ạ". Khoảnh khắc ấy, mình thề là sống mũi mình cay xè.

Truyền thống "tôn sư trọng đạo" của Gen Z tụi mình bây giờ nó không chỉ đơn thuần là những vần thơ có sẵn chép trên báo tường, hay những phong bì vật chất nặng nề mà người lớn hay bàn tán. Sự kính trọng nó nằm ở những hành động nhỏ bé nhưng rất "đời". Tụi mình có thể âm thầm quay một chiếc video Tiktok troll thầy cô cực lầy lội ghép nhạc remix, nhưng cuối video luôn là lời cảm ơn sến súa đến rơi nước mắt. Tụi mình có thể gom tiền quỹ lớp mua một ly trà sữa full topping lén đặt lên bàn giáo viên trước giờ dạy, vì biết cô vừa đi coi thi về khản cả tiếng.

Đấy, tụi trẻ bây giờ tiếp cận và tri ân theo một cách rất riêng, linh hoạt và sáng tạo. Nhưng cái lõi của sự biết ơn, cái sự trân trọng những giọt mồ hôi và hạt bụi phấn rơi trên bục giảng thì qua bao nhiêu thế hệ vẫn giữ nguyên vẹn.

Góc khuất: Khi ngày lễ bị thương mại hóa

Đương nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó. Mạng xã hội bây giờ phát triển, đôi khi mình thấy ranh giới giữa sự tri ân chân thành và những màn "trình diễn" nó mong manh lắm. Có những hội phụ huynh đua nhau mua quà cáp đắt tiền, biến ngày 20/11 thành cuộc đua phong bì gây áp lực cho chính giáo viên. Rồi cũng có không ít bạn học sinh chỉ mang hoa đến tặng thầy cô để lấy cớ chụp bức ảnh check-in up Facebook khoe mẽ, chứ trong năm học thì quậy phá, hỗn hào chả nể nang ai.

Nhưng mình tin đó chỉ là những hạt sạn nhỏ thôi. Cái cốt lõi ở đây là giá trị văn hóa. Chúng ta hoàn toàn có quyền hòa nhập, khoác lên mình bộ đồ ma cà rồng gào thét trong đêm Halloween, tận hưởng niềm vui của thế giới phẳng. Nhưng khi cởi bỏ lớp hóa trang ấy, chúng ta vẫn là những cô cậu học trò Việt Nam, vẫn biết chắp tay cúi đầu mỗi khi đi ngang qua thầy cô ở sân trường. Sự giao thoa giữa văn hóa phương Tây và truyền thống phương Đông đang tạo nên một thế hệ thanh niên đa sắc màu, tư duy mở nhưng rễ vẫn bám chặt vào mảnh đất quê hương.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé. Anh em nào 2009 năm nay thi đại học thì cố lên, cùng nhau chiến đấu để không phụ lòng thầy cô nha!

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Tạm Biệt.

Copyright © Note Pro