Mở đầu

Hello anh em! Lại là mình đây, một thành viên mẫn cán của đội ngũ Note Pro. Lâu lắm rồi mình mới lại có thời gian ngồi gõ lạch cạch lúc nửa đêm thế này. Hà Nội mấy nay vào thu, thời tiết tháng 10 năm 2026 tự dưng se lạnh 1 cách khó hiểu, buổi tối ngồi học bài sờ vào con chuột máy tính mà buốt hết cả tay.

Thú thật với anh em là dạo này mình đang sấp mặt ôn thi THPT Quốc gia 2027. Áp lực kinh khủng khiếp. Nhưng mà hôm nay lúc lướt Top Top giải trí tý cho đỡ căng thẳng não bộ, mình vô tình xem được 1 cái video làm mình phải khựng lại suy nghĩ rất nhiều. Thế là mình vứt xừ đống đề Toán sang một bên, bật tab mới lên và quyết định viết ngay bài này. Nay chúng ta không bàn về code, chả nói về template hay SEO web gì sất. Anh em hãy cùng mình ngồi xuống, pha cốc cà phê ấm và bàn về 1 thứ đang hiện hữu ngay quanh ta: Những thứ "trời ơi đất hỡi" mà cái mạng Internet này nhồi nhét khiến ta tưởng là bình thường, và câu chuyện về cái gọi là "tôn sư trọng đạo" thời nay. Nghe thì có vẻ hơi giáo điều đạo lý nhỉ? Nhưng tin mình đi, đọc xong khéo anh em lại thấy giật mình đấy.

Internet đang "tẩy não" chúng ta từ từ mà không ai hay

Anh em cứ thử nhớ lại xem. Mười năm trước, nếu thấy ai đó chửi thề ầm ĩ giữa đường hay mắng chửi người lớn tuổi, chắc chắn cả khu xóm sẽ xúm lại chỉ trích. Nó là 1 cái gì đó rất lệch chuẩn, rất là vô văn hóa.

Thế nhưng ở năm 2026 này thì sao? Mở điện thoại lên, lướt vài vòng mạng xã hội là đập vào mắt hàng tá các clip livestream chửi bới bới móc nhau. Những "giang hồ mạng" lên mạng chửi thề liến thoắng, văng tục không ngượng mồm, thay vì bị tẩy chay thì lại được hàng triệu lượt view, hàng trăm ngàn lượt chia sẻ. Rồi giới trẻ chúng ta (kể cả bản thân mình ngày trước) đôi khi còn nhảy vào comment hùa theo kiểu "Chửi hay vcl", "Cháy quá anh ơi",... Biến những lời rác rưởi thành trend, thành meme để đi spam khắp nơi.

Mình từng chứng kiến mấy đứa bạn học cùng trường, ngoài đời gặp người lớn thì im re, nhưng lên mạng thì gõ phím phán xét bất chấp. Động tý là bóc phốt, động tý là tế sống người khác. Chúng ta lướt qua những thứ độc hại đó mỗi ngày, nhiều đến mức não bộ tự nhiên bị nhờn. Thấy người ta bất hiếu trên video Tiktok? Cười. Thấy content dàn dựng đi chửi mắng người nghèo? Thả haha. Sự vô cảm nó ngấm vào máu lúc nào không hay. Mạng internet làm cho cái sự "vô văn hóa" được ngụy trang dưới lớp vỏ bọc "cá tính", "thẳng thắn", "thật thà". Ảo ma thật sự.

Khi ranh giới của sự tôn trọng bị làm mờ

Một cái nữa mà mình thấy mạng xã hội làm hỏng tư duy của chúng ta đó là sự "bình đẳng toxic". Nghĩa là gì? Trên mạng, ai cũng là một cái avatar ẩn danh. Mình có thể vào thẳng trang cá nhân của 1 chuyên gia đầu ngành, 1 giáo sư, hay 1 người đáng tuổi ông bà mình để thả 1 cái comment dạy đời ngông cuồng. Và nhiều người cho rằng: "Mạng xã hội mà, ai cũng có quyền tự do ngôn luận".

Đúng, tự do là tốt. Nhưng tự do đến mức vứt bỏ đi sự tôn trọng tối thiểu thì nó là sự hỗn láo. Chính cái tâm lý "không ai biết mình là ai" trên không gian số đã khiến cho nhiều thanh niên thế hệ Gen Z tặc lưỡi cho qua những quy chuẩn đạo đức cơ bản nhất. Dần dà, cái thói quen ấy từ mạng ảo nó bò ra ngoài đời thực. Nó ăn sâu vào cách chúng ta giao tiếp hàng ngày. Và cay đắng nhất, nó len lỏi vào tận lớp học, đụng chạm đến cái gọi là "Tôn sư trọng đạo".

Tôn sư trọng đạo - Câu chuyện cũ rích nhưng đang bị biến tướng

Hồi nhỏ mình hay nghe mẹ kể, thời của mẹ đi học, nhìn thấy thầy cô đạp xe từ xa là học sinh đã khoanh tay đứng gọn vào lề đường, cúi gập người xuống chào. Thầy cô nói 1 là 1, hai là hai. Đứa nào hư bị thầy cô phạt roi, về nhà méc bố mẹ khéo còn bị đánh thêm vì cái tội làm thầy cô buồn lòng.

Còn bây giờ? Ở thế kỷ 21, thời đại của AI, của Metaverse, của TikTok... truyền thống ấy dường như đang bị mang ra làm trò đùa.

Chắc anh em không lạ gì mấy cái clip quay lén thầy cô giáo trên bục giảng rồi đăng lên mạng đúng không? Thầy cô đang cáu gắt vì lớp mất trật tự, học sinh ở dưới lén chĩa camera điện thoại quay lại, chèn thêm đoạn nhạc tấu hài, ghép vài cái sound effect "ố ề", rồi đăng lên mạng giật tít: "Khi giáo viên tới tháng", "Bà cô hắc ám"... Lượt view thì tăng ầm ầm, học sinh trong lớp thì hỉ hả share cho nhau xem như 1 chiến tích.

Khoan đã. Tự bao giờ việc mang hình ảnh của người đang dạy dỗ mình ra làm trò tiêu khiển mua vui trên mạng lại trở thành 1 điều "bình thường"? Chúng ta đang nhầm lẫn nghiêm trọng giữa việc "gần gũi với giáo viên" và việc "thiếu tôn trọng giáo viên".

Mình biết, Gen Z bọn mình rất sáng tạo. Mình cũng rất thích những thầy cô tâm lý, bắt trend cùng học sinh, chơi Tiktok cùng cả lớp. Nhưng sự thân thiện đó không có nghĩa là cho phép chúng ta cưỡi lên đầu lên cổ họ. Giáo viên vẫn là người truyền chữ, là người đứng trên bục giảng. Việc lập các group chat kín chỉ để nói xấu ngoại hình của cô giáo, hay chụp lén những khoảnh khắc hớ hênh của thầy giáo để làm sticker chế giễu... đó không phải là cá tính. Đó là sự mạt sát.

Trải nghiệm thức tỉnh của chính bản thân mình

Mình sẽ không nói đạo lý suông đâu. Mình sẽ kể cho anh em nghe 1 câu chuyện thật 100% của chính bản thân mình ngay tại ngôi trường Phan Đình Phùng mà mình đang theo học.

Năm lớp 11, mình có học 1 cô giáo dạy môn Hóa. Cô khá lớn tuổi rồi, tính tình thì cực kỳ nghiêm khắc và khó tính. Cô hay kiểm tra bài cũ gắt gao, đứa nào không thuộc là cô cho ăn con 0 tròn trĩnh không thương tiếc, xong còn bị cô mắng xối xả trước lớp. Thú thật lúc đó mình ghét cô lắm. Áp lực cực kỳ.

Hôm đó là giờ Hóa, cô đang giảng bài thì trượt chân vấp phải cái bục giảng suýt ngã, kính rơi cả xuống đất. Phản xạ tự nhiên của đám học sinh là cười ồ lên. Thằng bạn ngồi cạnh mình nhanh tay rút điện thoại ra bấm quay kịp lúc cô luống cuống nhặt kính. Trưa hôm đó, đoạn video được ném vào box chat của lớp. Mọi người xúm vào chế giễu. Mình cũng đã cầm điện thoại lên, định lưu cái video đó về máy để ghép thêm nhạc remix đăng lên story cho ngầu.

Nhưng đúng lúc mình định bấm nút Share, thì mẹ mình gọi điện bảo chiều nay đi nộp giấy tờ học thêm cho mình tiện thể đưa đồ cho cô giáo chủ nhiệm. Mình cầm túi đồ lên phòng chờ giáo viên. Và anh em biết mình thấy gì không?

Mình thấy cô dạy Hóa. Cô đang ngồi gục mặt trên bàn giáo viên, tay xoa xoa cái đầu gối bị tím bầm do cú vấp ngã lúc sáng. Trên bàn là xấp bài kiểm tra dày cộp đang chấm dở, và 1 hộp cơm nguội ngắt chưa kịp mở ra ăn. Cô giáo chủ nhiệm của mình ngồi cạnh đang nói nhỏ: "Chị xin nghỉ buổi chiều đi đi khám xem sao, chân sưng to thế kia". Cô Hóa lắc đầu: "Thôi em ạ, sắp thi học kỳ rồi, nghỉ lớp 11A nó lại trễ mất bài ôn tập, tụi nó học kém phần Hữu cơ lắm, chị ráng chút không tụi nhỏ mất gốc".

Đứng ngoài cửa, mình chết trân. Cảm giác lúc đó nó nghẹn đắng ở cổ họng. Thật sự lúc đó mình thấy bản thân mình và cả cái lớp này quá là hãm. Người mà tụi mình vừa mới quay video trêu chọc, giễu cợt vài tiếng trước... lại là người đang cố nén cơn đau, bỏ cả bữa trưa chỉ vì sợ học sinh của mình "mất gốc".

Mình quay đi, lẳng lặng xóa ngay cái video trong máy. Tối hôm đó, mình nhắn tin vào group lớp yêu cầu gỡ hết mọi thứ xuống. Đứa nào không gỡ mình block. Mình chợt nhận ra, sự vô tâm của chúng ta trên mạng đôi khi là những nhát dao vô hình đâm nát trái tim của những người đang âm thầm cống hiến cho mình ngoài đời thực.

Đừng để Internet biến chúng ta thành những cỗ máy vô cảm

Anh em à, thế giới ảo nó cho chúng ta rất nhiều thứ. Nó cho ta kiến thức, cho ta sân chơi để thể hiện bản thân, cho mình cơ hội lập ra cái blog Note Pro này để gặp gỡ các bạn. Nhưng đừng để nó tước đi cái "tình người" và sự "tôn trọng".

Truyền thống "Tôn sư trọng đạo" từ ngàn xưa của ông cha ta không phải là một quy tắc sáo rỗng bắt ép học sinh phải quỵ lụy. Nó là một bài học về lòng biết ơn. Không có thầy cô giáo cầm tay uốn nắn từng nét chữ ngày mẫu giáo, thì liệu anh em có biết gõ bàn phím cào phím chửi thề trên mạng ngày hôm nay không? Không có thầy cô khản cổ giảng bài, thì lấy đâu ra kiến thức để anh em làm code, làm website, kiếm tiền MMO?

Mình viết ra những dòng này, không phải để dạy đời ai cả. Mình chỉ muốn chia sẻ 1 góc khuất, 1 sự thật phũ phàng mà chúng ta đang bị chìm đắm vào nó. Lớp 12 rồi, đối mặt với cánh cửa đại học, mình nhận ra điểm số THPT Quốc Gia quan trọng thật đấy, nhưng "thành nhân" trước khi "thành tài" còn quan trọng hơn ngàn vạn lần. Một người dù có viết code giỏi đến mấy, SEO web đỉnh cỡ nào, mà thiếu đi lòng tôn trọng với những người thầy người cô đã dạy dỗ mình, thì mãi mãi cũng chỉ là 1 kẻ thất bại về mặt nhân cách.

Thế nên, lần tới khi lướt mạng, nếu thấy một nội dung cợt nhả về giáo viên, hãy suy nghĩ một giây trước khi bấm nút thả tim hay share nhé. Hãy phân biệt rõ đâu là sự hài hước vô hại, và đâu là sự bôi nhọ nhân phẩm. Đừng để cái chuẩn mực đạo đức của bản thân bị những cái "like dạo" trên internet làm cho méo mó.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé. Ủng hộ mình bằng 1 comment phía dưới xem ý kiến của anh em về vấn đề này như thế nào nha.

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã nán lại đọc hết bài viết khá là dài và tâm trạng này của mình. Đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân, gia đình nhé. Hãy luôn là một người dùng mạng thông thái và một người học trò có tâm. Tạm Biệt.

Copyright © Note Pro