Mở đầu

Hello anh em! Lại là Minh Hiếu người sáng lập Note Pro của các bạn đây. Chúc anh em một ngày mới nhiều năng lượng nhé. Dạo này thời tiết Hà Nội bắt đầu se se lạnh rồi, cái kiểu thời tiết dở dở ương ương sáng lạnh trưa nắng gắt này dễ ốm cực kỳ, anh em ra đường nhớ mang thêm cái áo khoác mỏng nha.

Hôm nay, mình vừa ngồi trà đá ở cái vỉa hè quen thuộc gần cổng trường THPT Phan Đình Phùng của mình. Tự nhiên đảo mắt sang khu vực tập kết rác của mấy cô lao công, mình khựng lại một nhịp. Một núi hoa. Đúng nghĩa đen là một núi hoa anh em ạ. Những lẵng hoa hồng, hoa hướng dương sịn xò, giấy gói kính lấp lánh đủ màu bị vứt chỏng chơ lẫn lộn với vỏ hộp xôi, ly trà sữa uống dở. Tự nhiên trong đầu mình nảy ra một mớ suy nghĩ lộn xộn. Năm nào cũng thế, cứ qua mấy ngày lễ tết tri ân phái nữ như 20/10 là y như rằng cái kịch bản này lặp lại. Hôm nay mình sẽ không share code hay thủ thuật blogspot gì cả, mình muốn ngồi lại đây lải nhải một chút về một chủ đề hơi châm biếm nhưng cực kỳ thực tế: Sau ánh hào quang rực rỡ của ngày lễ, những bó hoa tiền triệu và những lời chúc hoa mỹ kia thực sự đi về đâu? Và từ cái đống hoa héo ấy, mình tự hỏi lại cái chữ "Tôn sư trọng đạo" mà ngày nào chúng ta cũng ra rả đọc trên bục giảng.

Bức tranh thực tế: Hoa tươi một ngày, rác thải một tuần

Chắc hẳn ai từng làm học sinh, sinh viên hay đi làm văn phòng rồi thì quá quen với kịch bản ngày 20/10. Trước đó cả tuần, ban cán sự lớp hoặc phòng nhân sự đã nháo nhào thu quỹ. "Ê tụi mày, mỗi đứa đóng 100k mua hoa tặng các cô nhé". Thế là tiền được gom lại, đại diện lớp ra mấy tiệm hoa trên phố vác về một lẵng hoa to vật vã, giá bèo thì 500k, đắt thì tiền triệu. Càng to càng oai. Lẵng hoa được rước vào lớp trang trọng như một báu vật.

Đến giờ G, cả lớp đứng lên, một đại diện lên đọc bài phát biểu (thường là copy trên mạng), tặng hoa cô giáo, cả lớp vỗ tay rào rào. Sau đó là tiết mục quan trọng nhất: Chụp ảnh check-in up Facebook, Zalo với những caption đầy tính nhân văn: "Yêu cô nhiều", "Người mẹ thứ hai của chúng em". Hết tiết, cô giáo ôm hoa sang lớp khác, hoặc để lại trên bàn giáo viên vì xe máy không chở hết.

Đấy, mọi thứ kết thúc. Rất hoành tráng. Rất tự hào.

Nhưng đời đâu như là mơ. Sáng hôm sau, mình đến lớp trực nhật. Lẵng hoa hôm qua vẫn nằm đó, méo mó vì bị ai đó gạt sang một bên để lấy chỗ để sách vở. Sang ngày thứ hai, hoa bắt đầu rũ xuống, nước từ xốp chảy ra mùi khen khét lẫn mùi nồng nồng của thực vật phân hủy. Sang ngày thứ ba, lớp trưởng bảo: "Mày đem vứt cái lẵng kia đi, bốc mùi rồi". Và thế là, 1 triệu bạc của cả lớp, đại diện cho "tấm lòng thành kính", nằm gọn trong xe rác của cô lao công. Mình tự tay vứt nó đi mà tự nhiên thấy xót xa lạ lùng.

Các cô giáo có lỗi không? Hoàn toàn không. Một ngày cô dạy 4-5 lớp, lớp nào cũng tặng một lẵng hoa to bằng cái bánh xe bò. Xe Honda Lead của cô thần thánh đến mấy cũng không thể đèo chục lẵng hoa về nhà. Mang về nhà rồi cũng chẳng có chỗ mà chưng, vài bữa cũng héo vứt đi. Đó là một sự lãng phí kinh khủng mà ai cũng nhìn thấy nhưng không ai dám nói ra, vì sợ bị chửi là "đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành" trong ngày lễ.

Lời chúc "công nghiệp" trôi tuột theo những cánh hoa

Thứ đi kèm với hoa là lời chúc. Ôi thôi cái thời đại mạng xã hội này, lời chúc nó rẻ mạt đến mức đáng sợ. Gần đến 20/10, mình lướt newfeed thấy tràn ngập những câu chúc dài thòng lòng, sướt mướt. Nhưng nếu bạn tinh ý một tí, bạn sẽ thấy 10 người thì 8 người dùng chung một văn mẫu search vội trên Google, hoặc bây giờ xịn hơn thì nhờ ChatGPT viết hộ.

Mình có thằng bạn, ngày 20/10 nó up ảnh đứng cạnh cô giáo chủ nhiệm kèm đoạn cap dài 300 chữ sến súa nói về sự hy sinh cao cả của cô. Nhưng chính nó, hôm trước vừa cãi cô leo lẻo vì bị bắt lỗi đi học muộn, thậm chí nó còn văng tục sau lưng cô khi bị ghi sổ đầu bài. Thật sự nực cười! Cái tình cảm công nghiệp được định lượng bằng lượt like, thả tim trên không gian mạng nó ảo trân đến mức khó chịu.

Những tấm thiệp được viết vội vàng, nét chữ nệch ngoạc với vài dòng khuôn sáo "Chúc cô mạnh khỏe, vui vẻ, hạnh phúc". Xong. Hoàn thành nghĩa vụ. Chúng ta đang tự biến mình thành những cỗ máy vô hồn thực hiện một nghi thức xã hội mà chính chúng ta cũng chẳng cảm nhận được tí cảm xúc thật nào trong đó.

Chữ "Tôn sư trọng đạo" có đang bị cân đo đong đếm?

Từ cái vụ hoa héo nằm bãi rác, mình lại nghĩ sâu xa hơn về cái truyền thống "Tôn sư trọng đạo" mà dân mình ngàn năm nay tự hào. Càng ngày, mình càng cảm giác cái truyền thống cốt lõi ấy đang bị vật chất hóa một cách trầm trọng.

Có một thực tế khá phũ phàng ở nhiều nơi (mình không quơ đũa cả nắm nhé, nhưng ai đi học rồi sẽ hiểu). Lớp nào tặng quà to, hoa đẹp, phong bì dày thì dường như "sự thành kính" cao hơn. Học sinh nghèo, không có tiền đóng quỹ, chỉ có bông hồng 10k mua vội ngoài cổng trường tự nhiên cảm thấy lép vế, rụt rè. Mình từng chứng kiến có những bạn hoàn cảnh khó khăn, ngày lễ ngập ngừng không dám lên bàn giáo viên vì món quà của mình quá bé nhỏ so với lẵng hoa tiền triệu của ban phụ huynh.

Sự biết ơn đâu phải là cuộc đua xem ai chi nhiều tiền hơn? Cô giáo dạy Văn của mình năm lớp 10 từng nổi cáu ngay giữa lớp vào ngày lễ tri ân. Lớp mình hôm đó hùn tiền mua một món quà rất đắt tiền. Cô nhìn món quà, không cười nổi, chỉ đứng lặng trên bục giảng rồi nói một câu mà mình nhớ mãi đến tận bây giờ:

"Các em nghĩ cô cần cái này à? Tiền của bố mẹ các em đổ mồ hôi sôi nước mắt mới kiếm ra được. Các em cầm tiền đó đi mua quà cho cô, rồi ngày mai các em không làm bài tập, lên lớp ngủ gật, cãi nhau đánh lộn. Thì cái món quà này nó giống như một sự sỉ nhục đối với nghề giáo của cô hơn là sự tri ân."

Lúc đó cả lớp im phăng phắc. Chả ai dám thở mạnh. Nhưng đúng là cô nói cấm có sai một từ nào. Nghề giáo cao quý thật, nhưng sự cao quý đó không được vinh danh bằng độ to của lẵng hoa ngày 20/10 hay 20/11. Nó được đáp đền bằng sự trưởng thành của học trò. Bạn kính trọng giáo viên không phải bằng việc một năm 365 ngày bạn làm họ phiền lòng 364 ngày, rồi đắp lại bằng 1 ngày tặng hoa rực rỡ.

Góc nhìn từ một thằng học sinh cuối cấp

Hiện tại mình đang là học sinh lớp 12. Cái áp lực thi THPTQG 2027 nó đè nặng lên vai bọn mình kinh khủng. Thời gian mình gặp giáo viên trên trường, đi học thêm còn nhiều hơn thời gian gặp mặt ăn cơm với bố mẹ ở nhà. Nhìn các thầy cô khản cổ giảng bài, nhiều hôm cô chủ nhiệm ở lại đến tối mịt để dò từng con điểm thi thử cho lớp, mình mới thấy thấm thía cái sự nhọc nhằn của họ.

Ngày xưa hồi cấp 2, mình cũng vô tư lắm, kiểu đóng quỹ cho xong chuyện, cô nhận hoa rồi mình chạy ra sân đá bóng tiếp. Giờ lớn hơn một tí, biết nghĩ hơn, mình nhận ra sự tri ân thực sự nó nằm ở những điều siêu nhỏ bé. Đó là việc cả lớp im lặng nghe giảng khi thấy cô đang viêm họng ho sù sụ. Đó là cố gắng làm bài tập về nhà đầy đủ để thầy không phải cáu gắt chép phạt. Đó là một câu "Em chào cô ạ" to và rõ ràng khi gặp ở hành lang, chứ không phải cúi gầm mặt lảng đi chỗ khác.

Hoa rồi cũng héo, rác rồi cũng phải mang đi đổ. Nhưng cái sự tôn trọng từ tận đáy lòng, sự tử tế trong cách cư xử hàng ngày mới là thứ ở lại mãi mãi. Mình tin là bất kỳ một giáo viên tâm huyết nào cũng thà nhận một lớp học ngoan ngoãn, điểm số tiến bộ hơn là nhận chục lẵng hoa đắt tiền từ một lớp học quậy phá, vô ý thức.

Năm nay lớp 12 rồi, lớp mình đã thống nhất không chơi lẵng hoa to đùng cồng kềnh nữa. Bọn mình mua một chậu cây sen đá nhỏ xíu để bàn cho cô. Nó sống dai, cô để bàn làm việc nhìn mỗi ngày cho mát mắt. Thay vì những lời chúc hoa mỹ sáo rỗng trên thiệp in sẵn, mỗi đứa tự xé một tờ giấy nhớ nhỏ xíu, viết những suy nghĩ ngô nghê nhất dán đầy lên bảng. Cô bước vào lớp, đọc từng tờ giấy rồi bật khóc. Lúc đó, mình mới thấy cái không khí ấm áp của sự kết nối thực sự giữa người với người. Nó không sặc mùi tiền bạc hay tính toán vụ lợi.

Đấy, chuyện đời nó chỉ có vậy thôi. Mọi người cứ mải miết đu theo những cái hình thức hào nhoáng bên ngoài mà quên mất cái lõi bên trong. Sống sao cho chân thật với nhau một tí, đỡ phải gồng mình lên diễn với đời. Một bó hoa mua bằng sự chân thành luôn đẹp hơn một lẵng hoa mua bằng nghĩa vụ.

Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Note Pro nhé. Mỗi một lượt tương tác của các bạn là động lực cực lớn để mình ngồi lạch cạch gõ phím viết ra những suy nghĩ điên rồ này đấy.

Lời kết

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, đến đây chúng tôi chúc bạn một ngày tốt lành và hạnh phúc bên người thân và gia đình nhé. Hãy yêu thương và trân trọng những người lái đò của mình bằng những hành động thực tế mỗi ngày. Tạm Biệt.

Copyright © Note Pro